νᾶφε καὶ μέμνασο ἀπιστεῖν

Τις τελευταίες ημέρες διακινείται παγκοσμίως στο Διαδίκτυο μια φωτογραφία που απεικονίζει στρατιώτη ο οποίος μεταφέρει στους ώμους του έναν γάιδαρο. Θα την έχετε μάλλον δει, ίσως και να την έχετε αναδημοσιεύσει, διότι πράγματι είναι εντυπωσιακή. Σύμφωνα με το συνοδευτικό κείμενο το περιστατικό ανάγεται στα χρόνια του Β΄ ΠΠ και ο λόγος για την απίστευτη αντιστροφή ρόλων έγκειται στο ότι η μονάδα «διασχίζει ναρκοπέδιο, οπότε αν ο γάιδαρος αφηνόταν ελεύθερος θα προκαλούσε τον θάνατο όλων». Όπως επισημαίνεται στη λεζάντα εν κατακλείδι: «Το ηθικό δίδαγμα της ιστορίας είναι ότι σε δύσκολους καιρούς οι πρώτοι που πρέπει να τεθούν υπό έλεγχο είναι οι ανόητοι που δεν αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο και κάνουν ό,τι θέλουν».

Μια εντυπωσιακή φωτογραφία που διακινείται στο Διαδίκτυο προκαλεί κατά τεκμήριο υποψίες. Είναι γνήσια; Είναι ακριβής η περιγραφή που τη συνοδεύει;

Εν προκειμένω, είναι αυτοί στρατιώτες του Β΄ ΠΠ; Μπορεί αυτή να είναι εικόνα μονάδας που διασχίζει ενδεχόμενο ναρκοπέδιο; Μοιάζει αυτός ο γάιδαρος με στρατιωτικό υποζύγιο;

Κάποιος ναρκαλιευτής ή ένας καλός γνώστης της στρατιωτικής Ιστορίας του 20ού αιώνα θα μπορούσε να μας απαντήσει υπεύθυνα αν το εικονιζόμενο σκηνικό μπορεί να ανταποκρίνεται στην προβαλλόμενη περιγραφή. Θα μας εξηγούσε για τις πρακτικές αντιμετώπισης των ναρκοπεδίων από ένα στράτευμα, καθώς και το αν τα υποζύγια θα είχαν κάποια χρησιμότητα αν έστω και περιστασιακά αντί να μεταφέρουν φορτίο θα έπρεπε να μεταφέρονται από τους δύστυχους στρατιώτες.

Όχι, η εικόνα δεν είναι από τον Β΄ ΠΠ και, όχι, ο στρατιώτης δεν μεταφέρει το «ανόητο και άτακτο ζώο» για να μην πατήσει αυτό καμιά νάρκη. Η φωτογραφία έχει ληφθεί το 1958. Είναι από τον Πόλεμο της Αλγερίας και απεικονίζει στρατιώτες της 13ης Ημιταξιαρχίας της γαλλικής Λεγεώνας των Ξένων. Η μονάδα δεν περνά από ναρκοπέδιο. Και, όσο κι αν είναι ακόμη πιο απίστευτο από την ευλογοφανή εξήγηση της λεζάντας, ο ανώνυμος στρατιώτης μεταφέρει το ζώο από αγάπη. Το βρήκε να λιμοκτονεί κι αποφάσισε να το πάει στη βάση της μονάδας του. Όπως ήταν αναμενόμενο, το συμπαθές γαϊδουράκι έγινε η μασκότ της 13ης Ημιταξιαρχίας. Η ιστορία είχε προκαλέσει μεγάλη αίσθηση στην εποχή της, ειδικά στον αγγλοσαξονικό κόσμο. Δεν είναι τυχαίο ότι τόσο η βρετανική όσο και αμερικανική εταιρία προστασίας των ζώων φαίνεται να τίμησαν τη μονάδα αυτή της Λεγεώνας των Ξένων ως παράδειγμα αγάπης προς τα ζώα.

Τελικά η αλήθεια μπορεί να είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή (εν προκειμένω και ωραιότερη) από ό,τι προκάλεσε αρχικά τις υποψίες.

Κατά τα λοιπά… νάφε και μέμνασο απιστείν, όπως συνηθίζει να λέει και ένας εκλεκτός φίλος.

Πέτρος Παπακαλός